Skip to main content

Posts

Showing posts from March 22, 2026

AI को दुरुपयोग र विश्वासको संकट

AI को दुरुपयोग र विश्वासको संकट: नेपालजस्तो देशका लागि उदीयमान चुनौती डिजिटल प्रविधिको तीव्र विस्तारसँगै कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) ले मानव जीवनमा अभूतपूर्व परिवर्तन ल्याएको छ। तर यसको दुरुपयोगले विश्वभरि “विश्वास संकट” (crisis of trust) निम्त्याउँदैछ। विकसित देशहरूमा समेत यसको प्रभाव गहिरिँदै जाँदा, नेपालजस्तो विकासोन्मुख देशका लागि यो चुनौती अझ संवेदनशील र जटिल बन्ने संकेत देखिन्छ। १. नेपालमा AI दुरुपयोग: किन जोखिम बढी छ? नेपालको सामाजिक, प्राविधिक र शैक्षिक संरचना हेर्दा AI दुरुपयोगको असर विशेष रूपमा गम्भीर हुन सक्छ: (क) डिजिटल साक्षरता कमजोर नेपालमा सामाजिक सञ्जालको प्रयोग तीव्र रूपमा बढेको छ, तर डिजिटल साक्षरता त्यही अनुपातमा बढेको छैन। धेरै प्रयोगकर्ताले सामग्रीको स्रोत जाँच गर्दैनन् फोटो वा भिडियो देख्दैमा “सत्य” मान्ने प्रवृत्ति छ यसले deepfake वा AI-generated सामग्रीलाई सजिलै विश्वास गर्ने वातावरण बनाउँछ। (ख) सामाजिक सञ्जालमा उच्च निर्भरता नेपालमा Facebook, TikTok, YouTube जस्ता प्लेटफर्महरू सूचना र विचारको मुख्य स्रोत बनेका छन्। एल्गोरिदमले सनसनीपूर्ण (sensational) सामग्रीलाई प...