फरक पाना| Zircon Creations

चाप अथवा दबाब सामान्यतया, वायुमण्डलमा हुने उच्च र निम्न चापले मौसमको अवस्था, वर्षा हुने वा नहुने जस्ता प्रक्रियालाई प्रभावित गर्छ। जमिनमा पर्ने चाप र त्यसको वितरणका आधारमा कुनै पनि संरचनाको स्थायित्व र सन्तुलनको मूल्याङ्कन गरिन्छ। गतिशील पृथ्वीमा पनि विभिन्न प्रकारका चाप क्रमिक रूपमा सञ्चित भइरहेका हुन्छन्। जब सञ्चित चापको सन्तुलन कुनै बिन्दुमा पुगेर भंग हुन्छ र ऊर्जा एक अवस्थाबाट अर्को अवस्थामा मुक्त हुन्छ, त्यसको एउटा अभिव्यक्ति भूकम्पका रूपमा देखिन्छ। यसरी हेर्दा, हाम्रो ब्रह्माण्ड नै विभिन्न प्रकारका चाप र सन्तुलनबीच निरन्तर चलिरहेको एउटा विशाल प्रणाली जस्तो देखिन्छ। त्यही ब्रह्माण्डको एउटा अत्यन्त सानो कणजति अस्तित्व बोकेर हामी मानिस पनि त्यही सन्तुलनको एउटा हिस्सा हौँ। हाम्रो शरीरभित्र पनि तरल पदार्थ, रक्तचाप, श्वासप्रश्वास, तापक्रम र अन्य जैविक प्रक्रियाहरू आफ्नै चाप र सन्तुलनमा चलिरहेका हुन्छन्। तर हामी आफूभित्र भइरहेका यी सूक्ष्म चाप र सन्तुलनलाई बुझ्न नसक्दा, वा बुझ्न नखोज्दा, त्यसको प्रभाव हाम्रो वरिपरिको वातावरणसम्म पुगिरहेको हुन्छ भन्ने कुरा कहिलेकाहीँ महसुस नै गर्दैनौँ। च...

हिजो बिहान रासुवा–भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीले ठूलो जनधन तथा भौतिक पूर्वाधारमा क्षति पुर्‍याएको छ। ज्यान गुमाउनुहुने सम्पूर्णमा भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली तथा शोकसन्तप्त परिवारजनमा हार्दिक समवेदना। बेपत्ता हुनुहुनेहरू सकुशल भेटिनुहोस् भन्ने कामना गर्दछु। खोला किनारामा रहेका घर, पुल, सडक, Hydropower Project component  हरु तथा अन्य infrastructure बगाएको कुराले हामि सबैलाई दु:खित बनाएको छ।  आखिर यो के कसरि भेएको होला भनि उपलब्ध भिडियो, तस्बिर र Satellite Images हेर्दा Miteri Bridge बाट करिब 20 km upstream, Nepal–China border नजिकको Lhende Khola क्षेत्रमा भएको Ice-Rock/Debris Failure र त्यसपछि बनेको सम्भावित River Blockage/Temporary Debris Lake को अचानक breach सँग यो घटना सम्बन्धित हुनसक्ने देखिन्छ। यसबाट आएको अत्यधिक पानी, ढुंगा, माटो, बरफ र अन्य debris ले तलतिरको नदी प्रणालीमा ठूलो Flood Surge सिर्जना गरेको हुनसक्छ। यसलाई एउटा Cascading Hazard का रूपमा बुझ्नुपर्छ, जहाँ एउटा Geological Event ले अर्को Hazard निम्त्याउँदै अन्ततः ठूलो विपत्तिमा परिणत हुन्छ। यस्तो अवस्थामा पान...

रसुवागढि - भोटेकोशी - त्रिशुलिमा गेग्राया सहित को उच्च बाढि ( हिमालयन सुनामि) को घटनाले साँच्चै हामिलाइ चिन्तित बनाएको छ। बाढी आउनु प्राकृतिक घटना हो। तर बाढीपछि सडक र पुल बग्दा उद्धारका लागि चाहिने जनशक्ति , उपकरण र आवश्यक logistics नै घटनास्थलसम्म समयमै पुग्न नसक्ने अवस्था हुनु अझ चिन्ताको विषय हो र भएको छ। हाम्रो देशको भूगोल, कमजोर पहाडी ढलान, हिम नदीको शक्ति र बदलिँदो प्राकृतिक जोखिमलाई हामीले अझ गम्भीरतापूर्वक बुझ्न जरुरी छ। यो न पहिलो घटना हो, न अन्तिम हुनेछ। त्यसैले अब: १. वास्तविक Geological र Natural Hazard बुझेर योजना बनाऔँ। २. वैकल्पिक पहुँच र आवश्यक उद्धार उपकरणको पूर्वव्यवस्था गरौँ। ३. प्रत्येक संवेदनशील आयोजनामा व्यवहारमै लागू हुने आकस्मिक कार्ययोजना र नियमित अभ्यास गरौँ। मेरो सम्बन्धित निकायहरूलाई के आग्रह छ भने: यस्ता घटना भएपछि मात्र प्रतिक्रिया जनाउने होइन, आजैदेखि जोखिम पहिचान, पूर्वतयारी र उद्धार क्षमतामा ठोस सुधार गरौँ। आज भोटेकोशीमा बिपत्ति आयो , भोलि अर्को ठाउँ हुन सक्छ। हामीले अर्को विपद् पर्खेर सिक्ने होइन, अहिले नै सिकेर तयारी गर्नुपर्छ।  #बालेनसाह PMO Nep...